Schenkingsrechten

Door een schenking onder levenden van uw goederen aan uw erfgenamen, vermindert u de waarde van het vermogen, dat u nalaat bij uw overlijden en bijgevolg ook de successierechten, die zij zullen moeten betalen op uw nalatenschap.

Elke schenking is normaliter onderhevig aan belastingen. De schenkingsrechten worden geheven op de waarde van de goederen (roerend of onroerend) die kosteloos aan de begunstigde worden nagelaten. Onder bepaalde voorwaarden bestaat de mogelijkheid deze belastingen te vermijden.

Graad van werwantschap

De hoogte van de schenkingsrechten hangt af van de activa ,die worden geschonken en de graad van verwantschap tussen de schenker en de begiftigde. In rechte lijn (tussen ouders en kinderen, tussen echtgenoten en onder bepaalde voorwaarden, tussen samenwonenden) is het progressief tarief minimum 3% en maximum 30% voor de hoogste belastingschijf. In de drie regio’s worden samenwonenden gelijkgesteld met echtgenoten maar de notie van samenwonenden verschilt van gewest tot gewest.

In de andere gevallen zijn de schenkingsrechten veel hoger en kunnen naargelang de belastingschijven, voor begiftigden zonder enige verwantschap met de schenker, stijgen tussen 30% en 80% in het Waalse en Vlaamse Gewest en tussen 40% en 80% in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Hoe dan ook zijn, onder bepaalde voorwaarden, in de drie regio’s, schenkingen van roerende goederen (meubelen, geld, aandelen, enz.) onderhevig aan een tarief van 3% in rechte lijn en 7% in de andere gevallen. In het Waalse Gewest is een intermediair tarief van 5% voorzien voor schenkingen in zijlijn (tussen broers en zussen, oom, tante, neven en nichten).

Er bestaan eveneens verlaagde tarieven, kortingen, progressiviteitregels of vrijstellingen, die verschillen naargelang het gewest, de begiftigde en de aard van het geschonken goed (familiale woning, bouwterrein, onderneming, enz.).

Vermijden van de belasting

U betaalt geen belastingen op een schenking indien u voldoet aan de volgende 3 voorwaarden:

1. Roerende goederen moeten door middel van onderhandse akte overgedragen worden: geld, kunstwerken, toonder, meubelen, enz. Bij schenkingen van onroerende goederen moet er een notariële akte zijn welke onderworpen is aan registratierechten.

2. Als u een roerend goed schenkt, kunt u de registratierechten vermijden door de schenking niet onder “plechtige vorm” te voltrekken. Dit noemt men een handgift of bancaire schenking.

- Een handgift is een simpele overdracht van hand tot hand, het is aangeraden een document in twee exemplaren op te maken, een voor de schenker en de andere voor de begiftigde om een geschreven bewijs van de schenking te hebben. Dit contract dient niet geregistreerd te worden, en dus zijn er geen registratierechten verschuldigd.

- Door middel van bancaire schenking worden sommen geld of waarden aan toonder getransfereerd van de bankrekening van de schenker naar de rekening van de begiftigde. Men mag absoluut niets schrijven in de rubriek “mededeling” van de overschrijving. Een schenker mag ook de naam van zijn effectenrekening wijzigen en de rekening op naam van de begiftigde zetten. Ter bevestiging moet men aangetekende brieven versturen tussen schenker en begiftigde waarin duidelijk staat dat het over een schenking gaat.

3. U betaalt geen successierechten op voorwaarde dat de schenker langer dan 3 jaar in leven blijft na de schenking. Indien niet worden de geschonken goederen onderhevig aan successierechten. Het is dus belangrijk te kunnen bewijzen dat de handgift of bancaire schenking daadwerkelijk vóór de drie jaar is gebeurd. Bewaar dus alle bewijsstukken. Daarvoor kunnen rekeninguittreksels nuttig zijn.

Tarieven toegepast door de gewesten

De tarieven van schenkingsrechten zijn gewestelijke bevoegdheden. Deze verschillen naargelang waar de schenker fiscaal gedomicilieerd was (= waar de schenker zijn effectieve woonst had, waar zijn familie verbleef, waar hij zijn beroep uitoefende of de zetel van zijn zaak had) in de regio Wallonië, Vlaanderen of Brussel Hoofdstad.

Indien de schenker fiscaal gedomicilieerd was in meer dan één gewest gedurende de vijf jaar voor het overlijden, zijn de tarieven van toepassing van de plaats waar hij het langst gevestigd was .